|
 SANTIAGO
DE COMPOSTELA.- Representantes
do pobo mapuche -situado entre Chile e Arxentina-
tomarán como exemplo a Mesa pola Normalización
Lingüística coa intención de defender a súa propia
lingua, e de paso, pór en marcha unha institución
similar no seu territorio, segundo anunciou onte en
Santiago a portavoz do grupo, Celeste Carilao.
Carilao -representante do partido
Wallmapuwen
(Compatriotas do País Mapuche)- chegou a Europa, concretamente a
Paris, Francia, o pasado 22 de maio. Despois de visitar Bretaña
e o País Vasco atópase en Galicia co obxectivo de coñecer
asociacións como a Mesa pola Normalización Lingüística e
experiencias de rehabilitación para trasladalas ao seu
territorio.
Os mapuche son un dos pobos orixinarios con maior poboación de
América. O Wallmapu ou o País Mapuche está situado entre Chile e
Arxentina e ten unha poboación superior a 730.000 persoas cunha
comunidade de falantes que chegan até as 100.000 persoas.
Nunha roda de prensa celebrada onte na sede compostelá da Mesa
pola Normalización Lingüística, Carilao afirmou que o obxectivo
final deste percorrido é tomar exemplo da Mesa pola
Normalización Lingüística para tentar crear un organismo análogo
no seu territorio. Deste xeito, quedaría conformada unha
organización en defensa da lingua mapunzugun. A maiores pretende
crear conciencia lingüística no seu país, a través dunha
gramática coa que poder aplicar a ensinanza do mapuche nas
escolas.
"As cousas son
posibles a pesar das dificultades"
Segundo a
representante mapuche "esta xira confirmoume que as cousas son
posibles a pesar das dificultades que se poidan ter", porque "vin
como estes pobos que visitei teñen un idioma que igual que o
noso foi minorizado", en referencia á situación do galego na
comunidade. Con todo, Carilao celebrou "que puideran levantar
ese idioma e rehabilitalo".
O acto foi presentado polo presidente da Mesa pola Normalización
Lingüística, Carlos Callón, quen afirmou sentirse moi agradecido
polo feito de que "unha organización como é a nosa sexa tomada
como un referente á hora de crear estruturas semellantes noutros
países".
Callón manifestou que "é moi importante o recoñecemento da
pluralidade lingüística e cultural do planeta", posto que hoxe
en día dáse unha situación social na que "moitos estados se nos
presentan como monolíticos", pero en realidade "non existe esa
tal uniformidade".
Como exemplo, o máximo responsable da Mesa citou estados como
Chile ou Arxentina, nos que existen "pobos negados, cunha lingua
negada pero que son tenaces e que reclaman o seu dereito a
seguir existindo como é o caso do Pobo Mapuche", sinalou Callón.
O Goberno chileno, malia ter implantado un plan de "educación
básico intercultural bilingüe, só forma en cuestións de cultura
xeral e mostra o mapuche cunha imaxe folclorizada", denunciou
Carilao.
A Mesa pola
Normalización Lingüística ofreceu explicacións a esta
representante do partido Wallmapuwen sobre as organizacións que
ten repartidas en zonas do país, a Fundación Vía Galego, a
Mocidade pola Normalización e outras estruturas coas que
traballa. Carlos Callón valora que a situación do mapuzugun pode
aproveitar iniciativas galegas como a das Irmandades da Fala, da
segunda década do século pasado.
Celestina Carilao manifestou a intención de manter relacións
fluídas no futuro e unha retroalimentación mutua. A Mesa
publicou en maio un documento que divulga a situación
lingüística do país mapuche.
"Somos un pobo,
unha nación"
Celeste Carilao é representante do partido político mapuche
Wallmapuwen, que representa un pobo cunha lingua, cultura e
territorio propios pero non recoñecidos oficialmente, e dividido
entre dous estados: Chile e Arxentina. Carilao estivo viaxando
por Europa durante estes últimos días para coñecer a situación
que viven outras linguas e culturas minorizadas e poder aplicar
as experiencias no seu país.
A súa viaxe comezou na Bretaña, logo no País Vasco e finalmente
en Galiza, onde remata o seu percorrido. Convidada pola Mesa
pola Normalización Lingüística, Celeste Carilao participa nunha
conferencia o sábado á mañá, co obxectivo de difundir a
situación que vive a súa nación e para tentar crear en Wallmapu
unha asociación semellante á Mesa. Aló hai sete ou oito
normativas diferentes, o que dificulta e entorpece o proceso.
Vieiros: Cal é a situación da lingua mapuche no seu país?
Celeste Carilao: A situación é bastante complicada. Cada vez hai
menos falantes. Dunha poboación de 600.000 habitantes só a falan
100.000 persoas, aproximadamente. A maioría son persoas adultas,
de a partir dos 30 anos. As novas xeracións xa case non a falan.
Non estamos recoñecidos como pobo polo estado chileno, e moito
menos como idioma. Agora está a retomarse a reivindicación como
pobo. Até agora o idioma era algo instrumental e o máis
importante era recuperar a terra. Pero cada vez vai acadando
máis prestixio.
V: Agora que está de visita no noso país, como ve o status do
galego?
C. C.: Creo que hai máis avance en Galiza, porque a lingua ten
un instrumento xurídico. Nós non. Estamos aínda comezando,
porque a historia do pobo mapuche foi moi triste, dende a
ocupación do territorio por Chile e Arxentina. Os movementos
están tendo cada vez máis forza. É algo recente.
V: Cando comezou ese rexurdimento do mapuche?
C. C.: Despois da ocupación, denominada “pacificación” en Chile,
comezaron a aparecer organizacións, que existiron até o goberno
de Salvador Allende. Logo chegou a ditadura, que provocou a súa
desaparición. Coa volta da democracia, a comezos dos 90, o
movemento mapuche volveu cobrar forza. Antes era un movemento
puramente indíxena, pero agora é máis nacionalista. Somos un
pobo, unha nación. Temos un territorio, un idioma, e resistimos
aos estados de Chile e Arxentina.
V: Hai algún paralelismo entre o galego e o mapuche?
C. C.: Aquí hai moitos avances na normalización, porque hai unha
norma. Aló hai sete ou oito normativas diferentes, o que
dificulta e entorpece o proceso. Aquí xa se deu ese paso. Tamén
hai un movemento social e iso é o que temos que facer aló.
Paisajísticamente parécese ao noso territorio en que é moi
verde, fermosa. A xente é amable, acóllenme moi ben. O noso pobo
antes era territorio único, niso somos máis parecidos ao pobo
vasco, tamén repartido agora entre dous Estados.
V: Das experiencias que viu na súa viaxe, cales poderá aplicar
no seu país?
C. C.: Comecei na Bretaña, logo en Euskal Herría e agora aquí. O
domingo regreso a Wallmapu, o territorio mapuche. Eu falei da
situación en Chile. En Arxentina é diferente: hai menos mapuches
e o movemento nacionalista é máis recente. A idea é coñecer
experiencias, e creo que no caso de Euskal Herría hai moitas
organizacións que traballan a un nivel moi avanzado. Descubrín
un bo panorama de por onde poderiamos comezar. Agora sei que o
que queremos facer pódese facer.
FUENTE:
www.vieiros.com
Volver Portada
|
